woensdag 9 december 2015

EGEIS 1


HELLAS teksten
============

Als we uit zouden gaan van de stoute veronderstelling, dat de overgeleverde Griekse teksten niet op onzin berusten, dan ontstaat er wel een bijzonder en ook een geheel ander beeld van de vroegste geschiedenis van Griekenland dan wat gevoegelijk wordt aangenomen. Nu schrijft men veel van elkaar over, maar de hoeveelheid berichten is te groot om zomaar te veronachtzamen.


Literatuur:

Boeken:
          9.HERODOTUS HISTORIëN
          O.Damsté, Fibula van Dishoeck, Haarlem 1978. Hoofdredactie: J.Th.M.F.Pieters.
          47.DIE PHÖNIZIER IM ZEITALTER HOMERS
          U.Gehrig + H.G.Niemeyer. Ph.von Zabern Mainz 1990.
          Bijdragen van E.Gubel, J.Latacz, A.Rathje, W.Rollig, M.Aubet‑ Semmler
          111.THUCYDIDES : BOEK I
              La guerre du Péloponnèse.
              Jacqueline de Romilly, Société d'édition <<Les Belles Lettres>> Paris, 1953.
          135.HOMEROS:ILIAS
          i.e.v.v.M.A.Schwartz, Salamander, Klassiek/Querido, Amsterdam,1998.
          136.HOMEROS:ODYSSEE
          i.e.v.v.M.A.Schwartz, Salamander, Klassiek/Querido, Amsterdam,1998.
160.QUINTE‑CURCE:Histoires II.
H.Bardon, Société d'édition Les Belles Lettres, Paris, 1965. 2e editie.
     220.PLINIUS
De Wereld. Naturalis historia. Vertaald door Joost van Gelder; Mark Nieuwenhuis en Ton Peters. Atheneum – Polak & van Gennep. Amsterdam 2004.  221.THOUKUDIDES _ NAVORSCHINGEN.
Vertaald uit het Grieksch door Mej.H.M.Boissevain en dr.H.J.Boeken. Haarlem ‑ J.W.Boissevain & Co ‑ 1914‑1924.
304 a + b.POLYBIOS
Wereldgeschiedenis. Atheneum – Polak & Van Gennep. Amsterdam 2007. i.e.v.v.Wolther Kassies. Magistraal. Twee delen.

            Map 20.2 L'expansion           G.Bunnens         Institut historique belge
            phénicienne en méditerrannée            de Rome 1979 deel XVII
            Essai d'interprétation fondé sur une analyse des traditions littéraires



15e eeuw?
-------------------

En niet minder deden de eilandbewoners aan zeeroof, namelijk de Kariërs en de Phoinikiërs. Want dezen hebben de meeste eilanden bevolkt. Getuige het volgende. Toen Delos gezuiverd werd door de Atheners in deze oorlog en al de graven werden geruimd, die er van de doden op het eiland waren, bleken het voor meer dan de helft Kariërs te zijn, daar ze herkend zijn aan hun wapenrusting, die mede begraven was en aan de wijze, waarop ze ook nu nog begraven. Toen de zeemacht van Minos gevestigd was, werd er meer heen en weer gevaren (want de boosdoeners uit de eilanden werden door hem verdreven in de tijd, dat hij de meeste van die eilanden bevolkte) en de mensen aan zee begonnen vaster te gaan wonen, doordat zij meer bezittingen aan waarde verkregen......
[Thoukudides I 8 in een vertaling van W.Versluys, Amsterdam, 1908]

Thoukudides heeft het in eerste instantie over de Peloponnesische oorlog. De opmerking over de zeemacht van Minos verwijst echter naar de 15e of 14e eeuw v.C. Dan al is er dus sprake van Feniciërs, die aanwezig zijn in de Egeïsche zee.

--------------------

Pythodoros in zijn werk “Over de letters” en Phillis van Delos in zijn werk “Over de tijd” beweren, dat voor Kadmos het Danaos was, die (de letters) introduceerde. Bovendien leggen anderen hier een getuigenis aan af, zoals de Milesische historici Anaximander, Denys, Hecataeus, hetwelk Apollodorus citeert in zijn werk “Over de catalogus van schepen”.
[Fr.Gr.Hist.,I A nr 1]

Met de “letters” wordt hier het Fenicische alfabet bedoeld! En Danaos was dus eerder in Griekenland dan Kadmos.

--------------------

Hecataeus van Milete zegt t.a.v. de Peloponnesos, dat de barbaren er woonden vóór de Grieken. Maar dat bijna geheel Griekenland vroeger een kolonie van de barbaren was, zoals men kan afleiden uit de tradities zelf: ... De Kadmee (die) de Feniciërs (occupeerden), die met Kadmos waren meegekomen .....
[Fr.Gr.Hist.I A nr.1 F119 = Strabon VII 7,1, C 321]

Met de “Kadmee” wordt de streek in Boeotië rond Thebe vooral bedoeld. Vóór de Grieken waren er dus andere bevolkingsgroepen aanwezig in Griekenland, waaronder de Feniciërs.
We praten dan wellicht over de periode tussen de tijd van de zeevolken en de tijd van de oorlog om Troje of zelfs eerder dan de tijd van de zeevolken. Het gaat dan minimaal om de 12e of de 13e eeuw v.C.

-------------------------------



OLIAROS
--------------------------------

Oliaros: een eiland van de Cycladen, waarover Herakleides Pontikos praat in zijn werk “Over de eilanden”: Oliaros, kolonie van de Sidoniërs .........
[volgens Stephanus van Byzantium Fr.124 Wehrli]

Zo onzinnig is deze vermelding niet, want veel later op een er vlakbij gelegen eiland:
Céos
Relatie met Sidon
Marie-Thérèse Couilloud (1974)
Hellenistische tijd


------------------------

Koning Adrastos van het lieflijke Araithyrea en Sykion.
[Ilias II 569]

Tydeus begraven in Thebe, vader van Diomedes, die de dochter van Adrastos huwt.
[Ilias XIV 116]

De naam Adrastos zou een verbastering kunnen zijn van  het Fenicische Abdaštarte, maar het hoeft niet zo te zijn. Wel zien we in Fenicië later de naam Straton opduiken en dat is wel de Griekse versie van Aštarte.

------------------------

In het jaar 592 van Abraham (1425 v.C): Bithynië, dat vroeger Mariandyné heette, werd gesticht door Phoinix.
[Eusebius, bisschop Caesarea, 4e eeuw na Chr.]

Het is een late getuigenis uit de klassieke oudheid, maar wel een, die heel ver teruggaat! Belangwekkend is de datering via Abraham.

ITANOS
----------------------------

Itanos: stad op Kreta genoemd naar een Feniciër (of zoon van Phoinix) als Itanos of genoemd naar een van de Courètes ...........
[Steph.Byz. 6e eeuw na Chr.]

Het is weliswaar een bericht uit de late klassieke oudheid, maar Itanos ligt gewoon te goed om over het hoofd gezien te worden door de eerste Feniciërs. Bovendien treffen we in de naam de Semietische stam YTN aan, dat ‘geven’ betekent.

---------------------------



14e eeuw?

RHODOS
----------------------

Kadmos (wijdde) een kookketel van brons, waarin Fenicische letters waren gegraveerd, vertelt ons Polyzalos in het 3e boek van zijn geschiedenis.
[Fr.Gr.Hist.III B nr.521 F1 = Kroniek van Lindos Fr.Gr.Hist.III B nr.532 F 1 B 3,1,16-18]

Kadmos is zijn zoektocht naar Europa begonnen en doet mogelijk als eerste het eiland Rhodos aan.

----------------------

2.Kort na deze periode kwam Kadmos, zoon van Agenoor, uitgestuurd door de koning op zoektocht naar Europa, aan te Rhodos. Omdat hij zwaar dooreen geschud was door een storm, had hij de gelofte afgelegd een heiligdom voor Poseidon op te richten. Toen hij gezond en wel was aangekomen, stichtte hij een altaar voor deze god en liet enige Feniciërs achter om ervoor te zorgen. Dezen, vermengd met de mensen van Ialysos, werden hun medeburgers. Het is onder hen, zegt men, dat de priesters het priesterschap verkrijgen door het recht van geboorte.
3.Wat betreft Kadmos, hij vereerde ook Athena Lindia met offers, waaronder een opmerkelijke kookketel van brons in de oude stijl. Deze kookketel bevatte een inscriptie met Fenicische letters, welke de Feniciërs oorspronkelijk in Griekenland hebben geïntroduceerd.
[Diodoros van Sicilië V 58, 2-3]

Met ‘deze periode’ wordt bedoeld de tijd, dat Danaos hierlangs kwam. Rhodos is kennelijk de eerste halte, die Kadmos op zijn zoektocht aandoet.

----------------------

Zij waren de Feniciërs, die overgestoken waren naar Europa met Kadmos en daarom noemen de Grieken het de Fenicische letters.
[Diodoros van Sicilië V 74,1]

De introductie van het alfabet door de Feniciërs wordt aangekondigd. Plinius (7.192) vermeldt overigens, dat Cadmus 16 letters naar Griekenland bracht. Palmedus voegt er tijdens de Trojaanse oorlog 4 aan toe en nog later voegt de dichter Simonides er nog eens 4 aan toe. Plinius zegt, dat Aristoteles van mening is, dat er oorspronkelijk 18 letters waren en, dat Epicharmus er 2 aan toe voegt.

---------------------

Rhodos werd in oude tijden bewoond door een autochtone bevolking, waarover de familie van de Heliades de scepter zwaaide: de Feniciërs verjoegen die en zij namen bezit van het eiland. De Feniciërs werden (op hun beurt) verjaagd en waren de Cariërs, die het in bezit namen toen zij (ook) de andere eilanden in de Egeïsche zee bevolkten. Bij hen kwamen de Doriërs aan land .......
[Conon. Fr.Gr.Hist.I A nr.26 F 47 = Pothios Bibliotheek 186, 47]

---------------------



13e eeuw?
-----------------------

MELOS
-------------------

Melos: het eiland is genoemd naar Melos, die er kwam vanuit Fenicië.
[Verrius Flaccus, Festus, s.v.Melos]

--------------------

Membliaros, eiland dichtbij Thera, ook wel Anaphé genoemd, naar de Feniciër Membliaros, een van de metgezellen van Kadmos, die zich vestigde op Thera. Men zegt ook wel afgekort Bliaros
[Steph.Byz. 6e eeuw na Chr.]

----------------------

Melos: een eiland van de Cycladen, die dezelfde naam droeg. De eerste bewoners waren Feniciërs, afkomstig naar zijn benaming (te zien) van Byblos, naar de Feniciërs van Byblos.
[Steph.Byz. 6e eeuw na Chr.]

-----------------------

THERA
-------------------------


[Herodotos IV 147]

Thera komt uit de streek van Thebe, is kennelijk de nazaat van een Feniciër, wil naar zijn landgenoten, die reeds 8 generaties (=minimaal 200 jaar!) lang op Thera wonen.

------------------------------

Theras zond deze kolonie naar Thera, vroeger Kallisté geheten, hopende, dat de afstammelingen van Membliaros hem goedschiks het koningsschap zouden geven en dat zij ook werkelijk deden, rekening houdend met voor Theras, dat zijn afstamming terugging tot Kadmos zelf, terwijl zij slechts de afstammelingen waren van Membliaros. Kadmos had (nemelijk) op het eiland Membliaros achtergelaten, een man van het volk, om hoofd van de kolonisten te zijn.
[Pausanias 170-180 na Chr Périégèse]

Pausanias zegt Herodotos te citeren, maar het sluit nauwelijks aan op IV 147. Misschien is de overlevering via Herodotos niet compleet. Membliaros is kennelijk niet van koninklijke bloede.

-------------------------------

Thera: eiland van de Sporaden, stichting van Membliaros, een van de metgezellen van Kadmos ........ [Steph.Byz. 6e eeuw na Chr.]

-------------------------------

De Feniciërs bleven op Thera met Membliaros, de metgezel van Kadmos.
[leerling van Pindarus, Pythiques 88c]

-----------------------------

SAMOTHRACE
--------------------

Kadmos, toen hij met Thasos op zoektocht was naar zijn zuster, werd uitgenodigd (in Samothrace) en op bezoek zag hij Harmonia. Hij schaakte haar met de hulp van Athena.
[FHG IV blz 378 fr.1 = leerling van Euripides, Phéniciennes, 7]

Samothrace ligt in het noordelijke deel van de Egeïsch zee.

----------------------





THASOS
------------------------


[Herodotos VI 47]

De passage gaat over de tocht van Darius in het begin van de 5e eeuw, maar en passant belicht Herodotos het begin van Thasos met de mijnen e.d.

---------------------------------

Het 37e verhaal beschrijft, dat het eiland Thasos zijn naam kreeg van Thasos, broer van Kadmos: het is in feite daar, dat zijn broer aan hem een deel van zijn leger achterliet .... Op zijn zoektocht naar Europa liet hij, zoals gezegd, zijn broer op het eiland.
[Conon. Fr. 62.Hist.I A nr.27 F 37 = Pothios Bibliotheek 186, 37]

Kadmos gaat verder op zoek, maar Thasos vestigt zich op het eiland, dat naar hem genoemd zal worden.

-----------------------

De Thasiërs, die van Fenicische afkomst zijn en die vanuit Tyrus en vanuit de andere delen van Fenicië zijn vertrokken in de tijd, dat Thasos, zoon van Agenoor Europa ging zoeken, wijdden aan een Heracles te Olympia, waarvan de basis en het gehele beeld van brons was .... Ik heb begrepen, dat te Thasos de Thasiërs dezelfde Hercles aanbidden als de Tyriërs, maar dat later, toen zij onderkenden, dat z geassimileerd waren met de Grieken, zij eerbewijzen gaven aan Heracles, zoon van Amphitryon.
[Pausanias 170-180 na Chr. Périégèse, V 25,12]

Pausanias citeert Herodotos (II,44), zij het enigszins gewijzigd. De verering van Melqart verschuift naar Heracles.

----------------------------------





Phoinix vestigde zich in Fenicië. Kilix dichtbij Fenicië en in de regio, die aan hem onderworpen was tot aan de rivier Pyramos en dat noemde hij Cilicië. Kadmos en Téléphassa vestigden zich in Thracië; hetzelfde deed Thasos na een stad in Thracië gesticht te hebben en hij vestigde zich te Thasos.
[Ps.Apollodoros, Bibliotheek, III 1,1]

--------------------------------------------

Thasos: eiland dichtbij Thrakië met een stad van dezelfde naam. Het is daar, waar Téléphassa, de moeder van Europa stierf; genaamd naar Thasos. Thasos is ouder met 10 generaties dan Herakles.
[Steph.Byz.6e eeuw v.C]

Wellicht slaat het getal van 10 generaties er op, dat pas na minimaal 250 jaar de Thasiërs overschakelden van Melqart naar Herakles.

----------------------------------------------


[Herodotos I 44]

Herodotos vergelijkt de tempels en goden van Tyrus en Thasos.

----------------------------

Zij (de goudmijnen) werden ontdekt door de Feniciërs, die het eiland met Thasos occupeerden, de zoon van Phoinix (of de Feniciër) en het eiland kreeg zijn naam. Thasos bezat een heiligdom van Herakles gesticht door diezelfde Feniciërs, die rondvarend op zoek waren naar Europa en die Thasos in bezit namen.
[Eustathius in 12e eeuw na Chr. in een commentaar op Denys Périégète, 517]

-----------------------------

Cadmus delft en smelt gouderts in het Panaeagebergte.
[Plinius 7.197]
-------------------------------

Pronektos: stad van Bithynië, dicht bij Drepanon, gesticht door de Feniciërs.
[Steph.Byz.6e eeuw na Chr.]

Dit moet een zeer vroege stichting zijn geweest, waarschijnlijk na de stichting van Thasos. In later tijden komen de Feniciërs nauwelijks meer in deze streken, behalve dan tijdens de eenmalige tochten onder Darius en Xerxes.

-------------------------------




THEBE
-----------------------

[Herodotos V 57]



Kadmos vestigt zich in Thebe. Zijn nazaten zijn de Gephyraeërs en de Kadmeiers. Ze worden allen op den duur verdrongen. De eersten gingen naar Epirus en de laatsten weken uit naar Athene.

-----------------------

Gesticht door Agenoor werd zij (=Tyrus) lange tijd meesteres van de zee, niet alleen in de eigen streek, maar overal, waar zijn vloten togang hadden. Bovendien, als men de legende mag geloven, is deze natie de eerste, die het alfabet verspreid of geleerd heeft. In ieder geval bevonden zich haar kolonies over bijna de gehele wereld: Carthago in Afrika, in Boeotië Thebe, Gades in de oceaan.
[Quintus Curtius, IV 4,19]

-----------------------

Toen zag hem (Odysseus) de dochter van Kadmos, Ino, om haar mooie enkels beroemd, eenmaal een sterveling in mensentaal sprekend, nu Leukothea genaamd, een godin van de zee, de eer der goden deelachtig.
[Odysseus IV 65-98]

Kadmos wordt zwaar vereerd door de Grieken. Zo ook zijn dochter, die het tot godin schopt.
Kadmos bevat de Fenicische stam van QDM = man uit het oosten.

------------------------

Door hun wreed besluit werd Oidipous, toen hij koning van de Kadmeërs was in het lieflijke Thebe, door bitter leed gekweld en Epikaste bevestigde een strop aan de hoge balk van haar paleis en hing zich op, door smart overmeesterd.
[Odysseus XI 264-291]

Volgens de legende bedrijft Oidipous ongewild incest met zijn moeder. Thebe = het oude Kadmeia. Dat door Kadmos gesticht werd.

--------------------------

Ter herinnering aan zijn echtgenoot en aan dit amoureus loflied, stichtte Kadmos in het land Libyë 100 steden en voorzag ze van ontoegankelijke muren, gedomineerd door stenen torens.
[Nonnos van Panopolis, 5e eeuw na Chr, Dionysiakos XIII 363-366]

Nonnos laat Kadmos een heel andere kant opgaan. Aan deze late berichtgeving uit de klassieke oudheid kan gerede twijfel bestaan, aangezien er ook elders nergens melding van gemaakt wordt.

----------------------------

Zij zijn het (De Feniciërs), die Tyrus hebben gesticht in Syrië ..... Zij zijn het, die Thebe in Boeotië hebben gesticht onder leiding van Cadmus .....
[Isodorus van Sevilla 7e eeuw na Chr.]

-----------------------------

Cadmus neemt steengroeven in gebruik. Thrason bouwt de eerste muren.
[Plinius 7.195]

-------